حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
254
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
مدخل خيابان صوفىها در ميان باغى قرار دارد كه داراى درختان شكوفهدار و غير آن است . قبر او داخل زيرزمينى و در اتاقى است كه روى آن گنبدى است سبزرنگ و مخروطىشكل و پايين آن با كاشىهاى آبىرنگ آكنده از كتيبههاى عربى مزين است ، كه به خاطر ارتفاع آنها قادر به خواندن آنها نشديم . مقبرهء او داراى درى است چوبى و قديمى كه نوشتههايى عربى روى آن حك شده است . خود باغ با ديوارى سنگى محصور شده كه دور تا دور آن را نردهاى آهنى محاصره كرده است . چند اثر باستانى : بقايايى از كاخها و خانههاى دورهء صفويه در شهر قزوين به جاى مانده است . چرا كه اين شهر ، زمانى پايتخت صفويان بوده و يكى از كاخهاى آنان هنوز در ميان باغى وسيع و آباد ، پابرجاست و به صورت موزهاى براى نمايش آثار باستانى قزوين در آمده است . در اين شهر مسجد جامعى وجود دارد كه قدمت آن به دورهء عباسى اوّل مىرسد . مدخل اوّل اين مسجد در عهد قاجاريه و مدخل دوم آنكه نزديك مدخل اوّل قرار دارد ، در عهد صفويه ، تجديد بنا شده است . بين اين دو مدخل ، گذرگاه عريضى وجود دارد . مدخل دوم به صحن بسيار وسيعى باز مىشود كه در آن درختانى چند وجود دارد . كف اين صحن به جز مقدار كمى از آن ، خاكى است . در اين مسجد بقاياى آثارى از آل بويه ، سلجوقيان و ايلخانيان وجود دارد و داراى چندين ايوان است كه امروزه در هر ايوان نماز جماعت برپا مىشود .